Περιγραφή Κλίμακας
Η Κλίμακα Κοινωνικού Άγχους Liebowitz (Liebowitz Social Anxiety Scale – TLSAS-24) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης που έχει σχεδιαστεί για τη μέτρηση της κοινωνικής αγχώδους διαταραχής (Social Anxiety Disorder) σε εφήβους και ενήλικες.
Η κλίμακα αποτελείται από 24 ερωτήσεις και εξετάζει δύο βασικές διαστάσεις της κοινωνικής ανησυχίας: την ένταση του φόβου που προκαλούν οι κοινωνικές καταστάσεις και τον βαθμό στον οποίο ο φόβος αυτός επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου.
Η TLSAS-24 αξιολογεί τόσο τις συναισθηματικές αντιδράσεις που σχετίζονται με κοινωνικές αλληλεπιδράσεις όσο και τις συμπεριφορικές αντιδράσεις αποφυγής που μπορεί να εμφανίζονται σε καταστάσεις κοινωνικής έκθεσης.
Στόχος Κλίμακας
Κύριος στόχος της TLSAS-24 είναι η παροχή μιας ακριβούς μεθόδου μέτρησης της κοινωνικής ανησυχίας και της επίδρασής της στη ζωή του ατόμου.
Η κλίμακα επιδιώκει να εντοπίσει τις κοινωνικές καταστάσεις που προκαλούν έντονη ανησυχία και να αξιολογήσει τον βαθμό στον οποίο το κοινωνικό άγχος επηρεάζει την καθημερινή λειτουργία.
Παράλληλα, χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της σοβαρότητας της κοινωνικής αγχώδους διαταραχής, την παρακολούθηση της πορείας θεραπευτικών παρεμβάσεων και την ερευνητική διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με το κοινωνικό άγχος.
Δομή και Περιεχόμενο
Η TLSAS-24 περιλαμβάνει 24 ερωτήσεις, οι οποίες οργανώνονται σε δύο βασικές ενότητες:
Η πρώτη ενότητα αφορά την εκτίμηση του φόβου που βιώνει το άτομο σε διαφορετικές κοινωνικές καταστάσεις.
Η δεύτερη ενότητα αφορά την εκτίμηση της αποφυγής, δηλαδή τον βαθμό στον οποίο το άτομο αποφεύγει συγκεκριμένες κοινωνικές περιστάσεις λόγω άγχους ή φόβου.
Οι καταστάσεις που αξιολογούνται μπορεί να περιλαμβάνουν κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, δημόσια έκθεση, επικοινωνία με άλλους ανθρώπους και περιστάσεις αξιολόγησης από το κοινωνικό περιβάλλον.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η ανάλυση των δεδομένων της TLSAS-24 πραγματοποιείται μέσω της συλλογής των απαντήσεων των συμμετεχόντων στις 24 ερωτήσεις της κλίμακας.
Κάθε ερώτηση αξιολογείται με βάση την ένταση του φόβου και τον βαθμό αποφυγής που σχετίζεται με συγκεκριμένες κοινωνικές καταστάσεις.
Τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της έντασης της κοινωνικής ανησυχίας και της επίδρασής της στη λειτουργικότητα του ατόμου.
Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν σοβαρότερες εκδηλώσεις κοινωνικού άγχους και μεγαλύτερη επίδραση στην καθημερινή ζωή.
Βαθμονόμηση
Η βαθμολόγηση της TLSAS-24 πραγματοποιείται μέσω κλίμακας αξιολόγησης όπου κάθε ερώτηση βαθμολογείται από 0 έως 3 ή από 0 έως 4, ανάλογα με την έκδοση της κλίμακας που χρησιμοποιείται.
Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους βαθμολογιών όλων των ερωτήσεων.
Η ερμηνεία του συνολικού σκορ βασίζεται στο επίπεδο κοινωνικής ανησυχίας και στη λειτουργική επίδραση των συμπτωμάτων. Υψηλότερες τιμές υποδεικνύουν μεγαλύτερη σοβαρότητα κοινωνικού άγχους.
Ψυχομετρική Αξιολόγηση
Η αξιοπιστία της TLSAS-24 είναι υψηλή, με δείκτες εσωτερικής συνέπειας Cronbach’s alpha περίπου 0,90, γεγονός που υποδηλώνει καλή συνοχή και αξιοπιστία των επιμέρους ερωτήσεων.
Η εγκυρότητα της κλίμακας έχει επιβεβαιωθεί μέσω συγκριτικών μελετών με άλλες κλίμακες αξιολόγησης κοινωνικού άγχους και μέσω κλινικών αξιολογήσεων.
Η TLSAS-24 έχει παρουσιάσει καλή ικανότητα ανίχνευσης της κοινωνικής ανησυχίας και εκτίμησης της σοβαρότητάς της.
Επιπλέον, η αξιοπιστία δοκιμής-επανάληψης είναι υψηλή, με αυξημένους δείκτες συσχέτισης ενδοκλάσης (Intraclass Correlation Coefficients – ICCs), γεγονός που υποδεικνύει σταθερότητα των αποτελεσμάτων σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις.
Εφαρμογές
Η TLSAS-24 χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική ψυχολογία, στην ψυχιατρική και στην έρευνα ψυχικής υγείας.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:
Την αξιολόγηση της παρουσίας και της σοβαρότητας της κοινωνικής αγχώδους διαταραχής.
Την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας ψυχοθεραπευτικών και φαρμακευτικών παρεμβάσεων.
Τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κοινωνικού άγχους, κοινωνικής λειτουργικότητας και ποιότητας ζωής.
Την ερευνητική μελέτη των αιτιών και των μηχανισμών που σχετίζονται με την κοινωνική φοβία.
Βιβλιογραφία
Liebowitz, M. R. (1987). Social Phobia. In Modern Problems in Pharmacopsychiatry, Vol. 22, pp. 141–173.
Liebowitz, M. R. (1987). The Liebowitz Social Anxiety Scale. Psychiatric Clinics of North America, 10(3), 663–670.
Fresco, D. M., Coles, M. E., Heimberg, R. G., Liebowitz, M. R., Hami, S., Stein, M. B., & Goetz, D. (2001). The Liebowitz Social Anxiety Scale: A Comparison of the Revised and Original Versions. Psychiatry Research, 106(2), 169–184.