Περιγραφή της κλίμακας

Η Κλίμακα Ευνοϊκών Στάσεων προς την Αντικοινωνική Συμπεριφορά (Antisocial Attitudes Scale – AAS-16) αποτελεί ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο ένα άτομο εκφράζει θετικές, ανεκτικές ή ουδέτερες στάσεις απέναντι σε αντικοινωνικές και παραβατικές συμπεριφορές. Η κλίμακα έχει σχεδιαστεί για την έγκαιρη αναγνώριση στάσεων που ενδέχεται να σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης αντικοινωνικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα κατά την εφηβική και νεανική ηλικία.

Το εργαλείο αποτελείται από 16 δηλώσεις, οι οποίες εξετάζουν την αξιολόγηση συμπεριφορών που σχετίζονται με την επιθετικότητα, την παραβατικότητα, την παραβίαση κοινωνικών κανόνων και τον σεβασμό προς τους θεσμούς και τα δικαιώματα των άλλων.

Η AAS-16 χρησιμοποιείται ευρέως στην αναπτυξιακή ψυχολογία, την εγκληματολογία, την εκπαιδευτική έρευνα και τη μελέτη της νεανικής παραβατικότητας, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διαμόρφωση αντικοινωνικών στάσεων.

Ανάλυση και αξιοποίηση των δεδομένων

Τα δεδομένα που προκύπτουν από την εφαρμογή της AAS-16 επιτρέπουν την ποσοτική αξιολόγηση των στάσεων απέναντι στην αντικοινωνική συμπεριφορά και τη διερεύνηση της σχέσης τους με δημογραφικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Ανάλογα με τον σκοπό της έρευνας μπορούν να εφαρμοστούν:

  • περιγραφικές στατιστικές αναλύσεις,
  • έλεγχοι διαφορών μεταξύ ομάδων (t-test, ANOVA),
  • αναλύσεις συσχέτισης,
  • παραγοντική ανάλυση για την επιβεβαίωση της δομής της κλίμακας,
  • αναλύσεις αξιοπιστίας (Cronbach’s α και McDonald’s ω),
  • μοντέλα γραμμικής και λογιστικής παλινδρόμησης,
  • πολυμεταβλητές αναλύσεις για τον εντοπισμό παραγόντων που σχετίζονται με την παραβατική συμπεριφορά.

Η κλίμακα μπορεί να συσχετιστεί με μεταβλητές όπως:

  • ηλικία,
  • φύλο,
  • σχολική επίδοση,
  • οικογενειακό περιβάλλον,
  • σχολικό κλίμα,
  • κοινωνική υποστήριξη,
  • χρήση ουσιών,
  • επιθετικότητα,
  • ενσυναίσθηση,
  • αυτοέλεγχο,
  • παραβατική συμπεριφορά.

Σκοπός της κλίμακας

Βασικός σκοπός της AAS-16 είναι η αξιολόγηση των στάσεων που διατηρούν τα άτομα απέναντι σε αντικοινωνικές και παραβατικές συμπεριφορές, καθώς οι στάσεις αυτές αποτελούν σημαντικό προγνωστικό παράγοντα της μελλοντικής συμπεριφοράς.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

  • την έγκαιρη αναγνώριση παραγόντων κινδύνου,
  • τη μελέτη της νεανικής παραβατικότητας,
  • την αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης,
  • την έρευνα σχετικά με την κοινωνική προσαρμογή των εφήβων,
  • τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ στάσεων και πραγματικής συμπεριφοράς,
  • την αξιολόγηση εκπαιδευτικών και κοινωνικών παρεμβάσεων.

Τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στον σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων πρόληψης, ενίσχυσης των κοινωνικών δεξιοτήτων και προαγωγής της κοινωνικής υπευθυνότητας.

Βαθμολόγηση

Η AAS-16 αποτελείται από 16 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται με πενταβάθμια κλίμακα Likert, όπου οι συμμετέχοντες εκφράζουν τον βαθμό στον οποίο θεωρούν αποδεκτές ή μη συγκεκριμένες συμπεριφορές.

Οι επιλογές απάντησης κυμαίνονται από:

  1. Πολύ λάθος
  2. Λάθος
  3. Λίγο λάθος
  4. Ούτε λάθος ούτε σωστό (όπου προβλέπεται)
  5. Καθόλου λάθος

Οι επιμέρους βαθμολογίες αθροίζονται ώστε να προκύψει η συνολική βαθμολογία της κλίμακας. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη αποδοχή ή ανοχή απέναντι σε αντικοινωνικές συμπεριφορές.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Οι υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν περισσότερο ευνοϊκές στάσεις απέναντι στην παραβίαση κοινωνικών κανόνων και μεγαλύτερη αποδοχή αντικοινωνικών συμπεριφορών. Αντίθετα, οι χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερο σεβασμό προς τους κοινωνικούς κανόνες, τους νόμους και τα δικαιώματα των άλλων.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να πραγματοποιείται πάντοτε σε συνδυασμό με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος, το κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο και τους στόχους της έρευνας.

Πεδία εφαρμογής

Η AAS-16 χρησιμοποιείται σε:

  • αναπτυξιακή ψυχολογία,
  • σχολική ψυχολογία,
  • κοινωνική ψυχολογία,
  • εγκληματολογία,
  • εκπαιδευτική έρευνα,
  • προγράμματα πρόληψης παραβατικότητας,
  • έρευνες για παράγοντες κινδύνου και προστασίας,
  • αξιολόγηση ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων,
  • πανεπιστημιακές και μεταπτυχιακές ερευνητικές εργασίες.

Βιβλιογραφία

Social Development Research Group. Communities That Care Youth Survey – Core Measures. University of Washington.

Catalano, R. F., Hawkins, J. D., Pollard, J. A., Arthur, M. W., & Baglioni, A. J. (1996). Risk and Protective Factors for Alcohol and Other Drug Problems in Adolescence and Early Adulthood. Psychological Bulletin.

Hawkins, J. D., Catalano, R. F., & Arthur, M. W. (2002). Promoting Science-Based Prevention in Communities. Addictive Behaviors.

Arthur, M. W., Hawkins, J. D., Pollard, J. A., Catalano, R. F., & Baglioni, A. J. (2002). Measuring Risk and Protective Factors for Substance Use, Delinquency, and Other Adolescent Problem Behaviors. Evaluation Review.